Hef en hijs middelen

takel

De eigenaar van het hef- of hijsgereedschap dient er zorg voor te dragen dat het hef- of hijsgereedschap tijdens het gebruik veilig blijft.

De werkgever moet de risico’s tijdens het gebruik vaststellen en maatregelen nemen om deze risico’s te minimaliseren. De uitvoering en frequentie van de gebruikscontrole, de periodiek keuring en inspectie kunnen hiervan een onderdeel zijn.

Als hulpmiddel bij de bepaling kan bijlage 5 van het AI-17 blad “Risicofactoren bij gebruik van hijs- en hefmiddelen” worden gehanteerd.

Soms schrijft de fabrikant voor welke periodieke keuringen en/of beproevingen uitgevoerd moeten worden. Alle hijs- en hefgereedschappen vallen onder het regime van de Machinerichtlijn. Dit betekent dat voor hijs- en hefgereedschappen IIA-verklaringen afgegeven moeten worden. In de praktijk is het zeker niet altijd praktisch uitvoerbaar voor de werkgever om, via een risico-inventarisatie, te bepalen welke keuringstermijnen voor zijn hijsgereedschappen verantwoord is.

Daarom is in het onderstaande schema een overzicht gegeven van het in het algemeen gehanteerde minimumtermijnen zeer goed hanteerbaar.

De minimumtermijnen zijn hierin per productgroep vermeld. Alle genoemde termijnen zijn als minimumtermijn te hanteren, maar dienen te allen tijde te worden aangepast (verkort) indien er sprake is van zeer intensief of ruw gebruik, conform de door de fabrikant in de gebruikshandleiding opgenomen voorschriften.

Aldus het AI-17 blad  van de arbo informatie, te verkrijgen via www.sdu.nl

Om het wat duidelijker te maken hebben wij hieronder een eenvoudig overzicht samengesteld die in overeenstemming is met de machinerichtlijn en AI-17

Hijs- en/of hefmiddel: Inspectie:
   
Kettingwerk 1 tot 4 jaar
Sluitingen 1 tot 4 jaar
Platenklemmen Jaarlijks
Valbeveiligingen Jaarlijks
Kettingtakels Jaarlijks
Hijsbanden Jaarlijks visueel
Rondstroppen Jaarlijks visueel
Hijsklemmen Jaarlijks
Rateltakels Jaarlijks
Staaldraadtakels Jaarlijks
Staaldraadtakels (tirfor – trektakel)  Jaarlijks visueel
Staalkabels Jaarlijks visueel
Loopkatten Jaarlijks
Balkenklemmen Jaarlijks
Hijstangen Jaarlijks
Vatenklemmen Jaarlijks
Hefmagneten Jaarlijks
Dommekrachten 1 tot 4 jaar
Mechanische vijzels 1 tot 4 jaar
Hydraulische vijzels 1 tot 4 jaar
Staaldraadblokken 1 tot 4 jaar


Definitie Hijsgereedschappen: niet vast met de machine verbonden onderdelen die tussen de machine en de last worden geplaatst om deze op te nemen. (Machine Richtlijn Bijlage 1, 4.1.1)Op klimmaterieel en hijsgereedschappen zijn verschillende normen, Richtlijnen, wetten en besluiten van toepassing. De verschillende (Europese) normen vinden hun basis in de Machine Richtlijn. 

De machinerichtlijn stelt eisen aan het ontwerp en de bouw van machines. Als bewijs dat een product aan deze richtlijn voldoet dient de fabrikant een CE-markering aan te brengen. De Machinerichtlijn is in de Nederlandse wetgeving op twee plaatsen overgenomen:
– in de Wet op de Gevaarlijke Werktuigen en
– in de Warenwet.
Deze wetgeving is nader uitgewerkt in het Besluit Machines en het Warenwetbesluit Machines.

Sinds 1-1-1995 zijn fabrikanten van hijsgereedschappen en klimmaterieel verplicht hun producten te laten voldoen aan deze Machine Richtlijn. Deze Richtlijn geeft o.a. fundamentele veiligheids- en gezondheidsvoorschriften ter vermindering van de aan hijs- of hefverrichtingen verbonden gevaren. Om invulling te geven aan deze Richtlijn zijn voor de diverse hijsgereedschappen verschillende (Europese) normen geschreven. Indien een fabrikant zijn hijsgereedschap of klimmaterieel volgens deze norm fabriceert mag gesteld worden dat het betreffende product in overeenstemming is met de Machine Richtlijn.

Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet)
Daarnaast kennen we voor het gebruik en onderhoud/inspectie voor hijsgereedschappen en klimmaterieel in de “gebruikersfase” in Nederland nog aan aantal aanvullende bepalingen. deze zijn vastgelegd in de Arbowet, dit is een zogenaamde kaderwet en beschrijft ‘dat’ het moet maar geeft niet aan ‘hoe’. In het verlengde van deze Arbowet treffen we in het Arbo-besluit en de Arbo-beleidsregels veel meer gedetailleerde informatie over onder andere hijsgereedschappen. Volgens Arbobesluit art. 7.4-a moeten arbeidsmiddelen, afhankelijk van het gebruik worden gekeurd door een deskundige persoon. Onder arbeidsmiddelen wordt verstaan alle tijdens het werk gebruikte middelen, dus ook hijsgereedschappen en klimmaterieel.

Arbobesluit artikel 7.4a Keuring arbeidsmiddelen
Een arbeidsmiddel waarvan de veiligheid afhangt van de wijze van installatie wordt na de installatie en voordat het voor de eerste maal in gebruik wordt genomen gekeurd op de juiste wijze van installatie en goed en veilig functioneren.

Een arbeidsmiddel als bedoeld in het eerste lid, wordt voorts na elke montage op een nieuwe locatie of een nieuwe plek gekeurd op de juiste wijze van installatie en goed en veilig functioneren.

Een arbeidsmiddel dat onderhevig is aan invloeden die leiden tot verslechteringen welke aanleiding kunnen geven tot het ontstaan van gevaarlijke situaties wordt, zo dikwijls dit ter waarborging van de goede staat noodzakelijk is, gekeurd, waarbij het zo nodig wordt beproefd.

Een arbeidsmiddel als bedoeld in het derde lid, wordt voorts gekeurd, waarbij het zo nodig wordt beproefd, telkens wanneer zich uitzonderlijke gebeurtenissen hebben voorgedaan die schadelijke gevolgen kunnen hebben voor de veiligheid van het arbeidsmiddel. Als uitzonderlijke gebeurtenissen worden in ieder geval aangemerkt: natuurverschijnselen, veranderingen aan het arbeidsmiddel, ongevallen met het arbeidsmiddel en langdurige buitengebruikstelling van het arbeidsmiddel.

Keuringen worden uitgevoerd door een deskundige natuurlijke persoon, rechtspersoon of instelling.

Schriftelijke bewijsstukken van de uitgevoerde keuringen zijn op de arbeidsplaats aanwezig en worden desgevraagd getoond aan een ambtenaar als bedoeld in artikel 24 van de wet.